Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü

Ölüm Nedeni: TMMOB Peyzaj Mimarları Odası
Öleli tam: 28 yıl, 0 ay, 12 gün olmuş.
Öldügünde: 0 yaşındaydı.

1994 yılı 13 Mayıs”ta TMMOB 33. Genel Kurulu”nda odalaşma kararının çıkması ile Peyzaj Mimarları Odası kuruldu. Bu yüzden her sene 13 Mayıs, Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü olarak kutlanıyor. Herkesin peyzaja bakış açısı ve algısı kültürüne göre değişebilir, hatta değişik meslek grupları peyzajı kendine göre yorumlayabilir. Bu amaçla Arkitera Mimarlık Merkezi olarak Türkiye”deki Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanları”na, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası ve şubelerine ve peyzaj mimarlarına sorduk: Peyzaj mimarlığı nedir? Görevleri nelerdir? Mesleğin algısı ne yöndedir? Türkiye”de peyzaj mimarlığının yeri nedir?

Fransızca “paysage” kelimesinden gelen peyzaj terimi aslında insan eli değmemiş doğa manzarası anlamına geliyor. “Bir noktadan bakıldığında görüş çerçevesi içine girebilen doğal ve kültürel varlıkların bir arada meydana getirdikleri görünüş” ise başka bir tanımı oluşturuyor. Çoğu kişinin aslında bildiği, ama çok sık karşılaşmadığı bu terim, doğaya düşkün olan bir millet olarak bize iç içe yaşadığımız ortamı anlatıyor. Böyle bakılınca içinde yaşadığımız dünya kaldırım taşından çocuk parkına, dere kenarına, bir müzenin bahçesindeki eserlerin yerleştirilişine, çok katlı bir binanın çevre düzenlemesine, bir evin bahçesine hakim olan renge kadar hissettiklerimizin gördüklerimize bir yansıması halini alıyor.

Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü”nden Yrd.Doç.Dr. Mustafa Artar”a göre;
“Genel bir yaklaşım olarak ”Peyzaj” kavramıyla, insanlar tarafından algılandığı biçimiyle, özellikleri insan ve/veya doğal faktörlerin karşılıklı etkileşimi ve eylemleri sonucunda oluşan doğal ve/veya kültürel alanlar anlatılmaktadır. ”Peyzaj Mimarlığı” ise doğal, kültürel, tarihsel, sosyolojik ve toplumsal varlıkların ve değerlerin planlama, tasarım, yönetim, koruma ve iyileştirme kavramlarını sistematik bir yapı içinde inceleyen, sanat, bilim, mühendislik ve teknolojiyi bir araya getirerek mekan tasarımı, planlaması, yönetimi ve onarımı konularında uğraş veren bir meslek disiplini konumundadır.”

Yrd.Doç.Dr. Bahar Başer ise mesleği yeniden tariflemek gerektiğini şu şekilde ifade ediyor,

“Peyzaj Mimarlığı”nın gündemi kentler yüzyılının değişkenlerine bağlı olarak nasıl biçimlenmeli, peyzaj mimarı kendisini nasıl tariflemelidir?

Bugünün peyzaj mimarı, eğitim sürecinin verdiği yetenekleri kullanarak kentin içerdiği farklı ölçekleri, bunların birbiriyle etkileşimlerini ve doğanın kent bağlamında kapsadığı güncel anlamları kavrayabilmelidir. Oldukça basit bir söylemle diyebiliriz ki, peyzaj mimarının işi kente bir çeşit cerrahi müdahalede bulunmaktır. Bu müdahale yetkisi peyzaj mimarını bir çeşit ”kent operatörü” ve ”sosyal mühendis” yapar. Bozulan dokuların onarımı, ya da yeni dokuların nakli olarak algılanabilecek bu müdahale, peyzajın kontrol edilemeyen ve kendiliğinden gelişen ardışık süreçlerini bir olanak olarak görür. Bu durum, kente yapılan müdahalelerde ”planlamak” ve ”düzenlemek” eylemlerinin karşısında duran, karışımın doğal oranının daha fazla olmasından kaynaklanan yeni ve dinamik bir düzeni getirir.

Peyzajı oluşturan yüzeyler dinamik ve edimsel karakterleriyle çevrelerindeki yaşamı etkileyerek destekler ve dönüştürür. Bu biçimde tariflendiğinde, bugüne kadar yapılan tanımındaki gibi ”görülebilen ve algılanabilen bir mekan bütünlüğünden daha fazlasını kapsayan ”peyzaj” sürekli işleyen bir eylem alanı ya da kentin jeneratörü pozisyonundadır. Bugünün peyzaj mimarlığı gündemini kentliye boş vakitlerini geçireceği eğlence ve rekreasyon alanları sunmaktan öteye taşıyarak, peyzajın içerdiği kavramların ve yüzeylerin potansiyellerini kullanan, kenti ve kentliyi aktive eden, bulunduğu ortamı aktifleştiren bir tasarım alanı olmaya başlamıştır.

Bu yeni içeriğiyle peyzaj mimarlığı medikal enstrümanlarını yeniden tariflemeli, peyzaj tasarımının bilgi ve pratiğini besleyen terminolojisinin potansiyellerinden faydalanmaya başlamalıdır. Peyzaj, kendisini oluşturan materyallerin doğası gereği, kesin olarak öngörülemeyen ve zamansal akışın dönüştürücü etkisi ile sürekli değişikliğe uğrayan esnek bir çatıya sahiptir. Geleneksel peyzaj mimarlığı, çeşitli ölçeklerde kullanabileceği konvansiyonel araçlar geliştirerek bu süreçleri tanımlama ve değişmez bir şekilde kontrol altına alma eğilimindedir. Rasyonel yaklaşımlarla tariflenmeye çalışılan ancak asla tam olarak kontrol edilemeyen peyzaj-süreç ilişkisi, dinamik bir enerji biçimine sahiptir. Çok boyutlu olarak ele alınması gereken ”peyzaj”ın sahip olduğu bu enerji, değişmez ve kesin olarak tanımlanmış sınırları ve durumları olanaksız kılar. Sürekli olarak değişme eğilimindeki peyzaj ve onun yüzeyleri, kent içerisinde daima operasyonel bir karaktere sahiptir, bulundukları yeri aktifleştirerek değişimi ve dönüşümü hissetmeye olanak sağlar. Peyzajın bu esnek çatısı altında eğitici ve operasyonel karakteri peyzaj tasarımcısının en önemli değişkenidir.”

Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü ne zaman ve neden öldü?
Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü Ölüm nedeni?
Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü kaç yaşında öldü?
Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü nereli?
Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü Nerede doğdu?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.